Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (1945 – 2026) là dịp để mỗi người dân Việt Nam cùng nhìn lại những trang sử hào hùng của dân tộc, tri ân các thế hệ cha ông đã hy sinh, cống hiến cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong dòng chảy ấy, tài liệu lưu trữ không chỉ là những hồ sơ, văn bản được hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức mà còn là những chứng cứ lịch sử chân thực, góp phần lưu giữ ký ức của dân tộc và truyền lại những giá trị quý báu cho các thế hệ mai sau.

Từ những trang tài liệu đến dấu mốc lịch sử 2/9

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là một trong những dấu mốc vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam, mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của Nhân dân.

Đại diện Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra mắt quốc dân trên lễ đài, ngày 2/9/1945 (Ảnh: Sưu tầm)

Những tài liệu được hình thành trong giai đoạn lịch sử đặc biệt ấy đã trở thành nguồn sử liệu quý giá, giúp chúng ta hôm nay có thể hình dung rõ hơn về một thời kỳ đầy biến động nhưng cũng vô cùng hào hùng của đất nước.

Qua từng sắc lệnh, công văn, nghị quyết, báo cáo, hình ảnh, bản đồ hay những trang hồ sơ hành chính..., lịch sử hiện lên không chỉ qua những sự kiện lớn mà còn qua những con người, những quyết định và những hoạt động cụ thể đã góp phần tạo nên diện mạo của một thời đại.

Bản gốc Sắc lệnh hiện lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

Lưu trữ – gìn giữ ký ức, trao truyền lịch sử

Đối với ngành Lưu trữ, mỗi tài liệu được bảo quản hôm nay chính là một phần ký ức được gìn giữ cho ngày mai.

Công tác thu thập, chỉnh lý, bảo quản, số hóa và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ góp phần bảo vệ những bằng chứng lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của các cơ quan, tổ chức và Nhân dân.

Đặc biệt, trong tiến trình chuyển đổi số, việc số hóa tài liệu lưu trữ đang mở ra những phương thức mới để lịch sử được tiếp cận rộng rãi hơn. Những trang tài liệu từng được lưu giữ trong kho lưu trữ nay có thể được số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu và từng bước đưa đến gần hơn với cộng đồng.

Từ kho lưu trữ đến không gian số – hành trình của tài liệu cũng chính là hành trình đưa lịch sử đến gần hơn với cuộc sống.

Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 không chỉ là dịp để tự hào về những thành tựu của dân tộc mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm gìn giữ những giá trị đã được vun đắp qua các thế hệ.

Với những người làm công tác lưu trữ, trách nhiệm ấy được thể hiện bằng những công việc thầm lặng mỗi ngày: giữ gìn từng trang giấy, bảo quản từng hồ sơ, phục hồi những tài liệu có giá trị, số hóa nguồn tư liệu và đưa giá trị của tài liệu lưu trữ đến với cộng đồng.

Bởi phía sau mỗi hồ sơ là một câu chuyện.

Phía sau mỗi trang tài liệu là một dấu mốc.

Và phía sau những dòng chữ tưởng như bình dị ấy là ký ức của một dân tộc.

Hải Phòng trong mùa thu Cách mạng 

Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (1945 – 2026), Trung tâm Lưu trữ lịch sử thành phố Hải Phòng trân trọng góp phần lan tỏa giá trị của tài liệu lưu trữ, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, bảo vệ và phát huy di sản tư liệu của quê hương, đất nước.